"Μία συνάντηση, συνεχής αναζήτηση"

                              "Μία συνάντηση, συνεχής αναζήτηση" ΦΩΤΟ Σκαρτσίλας Σωτήρης

Το Μάτι της Πέτρας

                                         Το Μάτι της Πέτρας ΦΩΤΟ Σκαρτσίλας Σωτήρης

Το Καρναβάλι του αντισημιτικού μίσους

 https://theshadesmag.wordpress.com/2019/03/09/antisimitiko-misos-velgio/

Γράφει ο Benjamin Conti
Παρέλαση καρναβαλιού στην πόλη Aalst του Βελγίου στις αρχές Μαρτίου, του 2019. Το Άρμα που βλέπετε στη φωτογραφία, κατά τη δήλωση των δημιουργών του, σατιρίζει το υψηλό κόστος ζωής και την έλλειψη χρημάτων στο Βέλγιο. Για να υποστηρίξουν καλύτερα το θέμα της δημιουργίας τους βέβαια, έπρεπε να του δώσουν και το αντίστοιχο αντισημιτικό περιεχόμενο. Έτσι επέλεξαν μια κατασκευή με ορθόδοξους Εβραίους, περιτριγυρισμένους από άφθονα σακιά με χρήματα, αναπαράγοντας τα κλασικά αντισημιτικά στερεότυπα και μάλιστα με ένα τρόπο που θα ζήλευαν και οι ναζί την δεκαετία του 30, σε αντίστοιχες φιέστες της εποχής. Ο αντισημιτισμός στο Βέλγιο, την κεντρική, βόρεια και υπόλοιπη Ευρώπη βρίσκεται σε μεγάλη έξαρση, κάτι που πλέον δεν μπορεί να αμφισβητήσει κανείς, ούτε αυτοί που στο παρελθόν υποβίβαζαν την σημασία του αντισημιτικού προβλήματος μετά το 1945.
Για άλλη μια φορά η φιγούρα του Εβραίου επιλέγεται για να συμβολίσει το χρηματιστικό κεφάλαιο που αποτελεί την πηγή όλων των κακών του κόσμου. Όπως έχουμε επανειλημμένως επισημάνει στο shades: ο Εβραίος σύμφωνα με το αντισημιτικό φαντασιακό είναι η προσωποποίηση του κακού, του παρασιτικού κεφαλαίου. Οι αντισημίτες βλέπουν τους εαυτούς τους ως “αντικαπιταλιστές” που επιτίθενται στο άυλο και το αφηρημένο, αυτό δηλαδή που καταλαβαίνουν ως καπιταλισμό.
Ο αντισημιτισμός δεν πρέπει να κατανοηθεί απλά και μόνο ως μια τάση που φέρνει η εξουσία από τα πάνω – αντίθετα πρέπει να κατανοηθεί ως μια άμεση διαλεκτική σχέση της κυριαρχίας με τις ίδιες τις μάζες. Ο αντισημιτισμός είναι ένα λαϊκό κίνημα που βρίσκει απήχηση στους φασίστες όλων των χωρών. Ο αντισημιτισμός είναι η γλώσσα της δικής τους διεθνούς, όπου το αίτημα για εκκαθάριση του κόσμου από τα επιβλαβή ζωύφια πρέπει να γίνει άμεσα. Αυτό τους ενώνει και τους κινητοποιεί. Γιαυτό θεάματα όπως αυτό το Βέλγιο μόνο αθώα δεν είναι, ακριβώς γιατί ξυπνούν ακόμα μια φορά στις μνήμες μας τον εφιάλτη του Άουσβιτς.
Αυτή η μορφή «αντικαπιταλισμού» βασίζεται σε μια μονοδιάσταση επίθεση στο αφηρημένο, στο χρήμα και τον υποτιθέμενο φορέα του, στο διεθνές χρηματιστικό κεφάλαιο από την οπτική γωνία του καλού, υγιούς, πατριωτικού κεφαλαίου. Οι Εβραίοι γίνονταν αντικείμενο ταύτισης με την ίδια την σφαίρα της κυκλοφορίας και μάλιστα δίχως ενοχές. Μια τέτοια φετιχιστική αντικαπιταλιστική προσέγγιση κρύβει ή μάλλον δεν πιάνει καθόλου τις βασικές κατηγορίες της πολιτικής οικονομίας του καπιταλισμού. Αποθεώνει το βιομηχανικό κεφάλαιο ως πηγή προόδου και βλέπει ως πηγή του κακού το χρηματιστικό παρασιτικό κεφάλαιο. Αφήνει τον καπιταλισμό άθικτο.
Το καρναβάλι αυτό, λαμβάνει χώρα στο Βέλγιο, 74 χρόνια μετά τον τερματισμό του χειρότερου εγκλήματος στην ανθρώπινη ιστορία. Πρέπει να μπούμε στο πειρασμό και να πούμε ότι το πρόβλημα συνεχίζει με αμείωτη ένταση. Και η αριστερά μετά τον πόλεμο, λίγο σκαμπάζει από αντισημιτισμό και Ολοκαύτωμα. Αυτό δεν ήταν αποτέλεσμα μονάχα του γεγονότος ότι η αριστερά είναι βαθιά αντισημιτική. Πρέπει να αναζητήσουμε τις αιτίες και μέσα στην θεωρητική της φτώχεια, τον οπορτουνισμό και την ενσωμάτωση της  μέσα στο κευνσιανό οικονομικό πλαίσιο και του κοινωνικού κράτους και των παροχών του. Δηλαδή, στις αναλύσεις της πλειοψηφίας της αριστεράς για τον καπιταλισμό, γιατί δεν αρκεί να διαβάσουμε το κομμουνιστικό μανιφέστο για να καταλάβουμε το πρόβλημα.
Το πρόβλημα όμως έχει τις ρίζες του στο ίδιο το πρόβλημα της θεωρίας στην ιστορία. Ας θυμηθούμε την κριτική του Μαρξ προς τον αναρχικό Προυντόν και τις απόψεις του εκείνες που εστιάζουν στον καπιταλιστή και όχι στις καπιταλιστικές σχέσεις. Ο Προυντόν υποκατέστησε την κριτική του καπιταλισμού με μια κριτική του καπιταλιστή, επιδιώκοντας να απελευθερώσει το κεφάλαιο από τον καπιταλιστή ώστε να χρησιμοποιήσει την οικονομική δύναμη του κεφαλαίου προς όφελος μια καλά οργανωμένης κοινωνίας, επενδύοντας στην κοινωνία.
Τέτοιου είδους Φετιχιστικές αντικαπιταλιστικές αναλύσεις συναντάμε παντού σήμερα. Από την ιδιαίτερα προβληματική οπτική των κινημάτων ocuppy για το 1% ενάντια στο 99% ή το αντίστροφο, μέχρι τις αντιμνημονιακές ατζέντες της ΛΑ.Ε και του ΣΥΡΙΖΑ στην Ελλάδα. Στον γαλλόφωνο κόσμο, κατά τη διάρκεια της μεγαλύτερης σύγκρουσης με το καθεστώς τα τελευταία χρόνια, μιλώντας κυρίως για τη Γαλλία και το κίνημα των κίτρινων γιλέκων, ο αντισημιτισμός έχει την τιμητική του. Αντισημιτικά συνθήματα στα οδοφράγματα της γαλλικής μητρόπολης του Παρισιού και τον όχλο που προπηλακίζει άτομο με εβραϊκές ρίζες κάνουν τον γύρο των ΜΜΕ. Αυτό ήταν και βούτυρο στο ψωμί του Μακρόν που βρήκε ίσως το τέλειο τρόπο να ξεπλύνει την πολιτική του, εργαλειοποιώντας το αντισημιτικό πρόβλημα στη Γαλλική κοινωνία για τους σκοπούς του κρατικού μηχανισμού.
Όσο καθυστερούμε να δράσουμε ενάντια στον αντισημιτισμό, τόσο μεγαλύτερο θα γίνεται το πρόβλημα. Στην Ελλάδα που οι αντισημιτικές επιθέσεις σε μνημεία έχουν αυξηθεί, συναντάμε μια ποικιλία αντισημιτικών εκδηλώσεων, μεταξύ αυτών και στο δικό μας καρναβάλι. Την ώρα που γράφονται αυτές εδώ οι γραμμές, σύντροφος της σελίδας μου έστειλε μια φωτογραφία με μάσκα καρναβαλιού που αναπαριστά έναν χασιδιστή Εβραίο. Στην Ελλάδα δεν υπάρχουν χασιδιστές Εβραίοι, αυτό βέβαια σε τίποτα δεν εμποδίζει το κατεστημένο να χρησιμοποιεί την εικόνα αυτή. Ας θυμηθούμε και παραδείγματα από την λαϊκή παράδοση και τον καραγκιόζη ή άλλες φιγούρες που πέρασαν μέσα στον χρόνο. Θα δούμε ότι ο αντισημιτισμός δεν σταμάτησε ποτέ να υπάρχει στο ελληνικό λαϊκό αντισημιτικό φαντασιακό. Είναι όμως καιρός να το  αποδομήσουμε και να μην σωπαίνουμε απέναντι του.

https://theshadesmag.wordpress.com/2019/03/09/antisimitiko-misos-velgio/

 

Άουσβιτς-Μπιρκενάου Ο Επιζών Φωτο-ζουρνάλ #02

https://marginalia.gr/arthro/foto-zournal-02/

Φωτο-ζουρνάλ #02

Πηνελόπη Πετσίνη

Αλέξης Οικονομίδης

Ιάσονας Χανδρινός

Ελεάνα Γιαλούρη

1:12 μμ

Εκτύπωση άρθρου

Μοιραστείτε το!

Αυτό το μήνα, ένας δημοσιογράφος, ένας ιστορικός και μία ανθρωπολόγος μιλούν με αφορμή μία από τις πρώτες φωτογραφίες που απεικονίζουν επιζώντες των γερμανικών στρατοπέδων εξόντωσης. Οι περισσότεροι άνθρωποι στη Δύση όταν φαντάζονται τα ναζιστικά στρατόπεδα σκέφτονται την εμβληματική εικόνα της πύλης του Άουσβιτς και τις σωρούς των νεκρών στο Νταχάου. Στη Σοβιετική Ένωση, όμως, οι πρώτες φωτογραφίες ήρθαν από το στρατόπεδο Μαϊντάνεκ και ήταν εικόνες απόλυτης καταστροφής. Στις 12 Αυγούστου του 1944, η Izvestiia δημοσιεύει πρωτοσέλιδο ένα τρίπτυχο που έμελε να γίνει εμβληματικό στη σοβιετική εικονογραφία των ναζιστικών εγκλημάτων: ένας σωρός παπουτσιών, ένας σωρός από δοχεία αερίου Zyklon-B, ένας σωρός πτωμάτων. Τέτοιες εικόνες κατέκλυσαν για μήνες το σοβιετικό τύπο. Όταν ο Vladimir Yudin μπήκε με τον Κόκκινο Στρατό στο Άουσβιτς, στις 27 Γενάρη του 1945, είχε ήδη τραβήξει χιλιόμετρα φιλμ με αντίστοιχη θεματολογία. Αυτό που βρήκε εκεί, όμως, ήταν εντελώς καινούργιο: σχεδόν 7,000 επιζώντες.

Eπιζών ψάχνει για γυαλιά, Άουσβιτς-Μπίρκεναου, 1945. (Vladimir Yudin/Tass)

---

Αλέξης Οικονομίδης

Στέκεται ακριβώς στο όριο. Πίσω του, το Lager, το Στρατόπεδο. Η ακραία εμπειρία της μαζικής αποανθρωποποίησης του ανθρώπου. Ο χώρος όπου χάθηκαν, μέσα του και γύρω του, τα τελευταία ίχνη του πολιτισμού, όπου εκμηδενίστηκε η ίδια η υπόστασή του, όπου αλλοιώθηκε και μεταλλάχθηκε σε κάτι άλλο, απροσδιόριστο, κάποιοι το είπαν μη ανθρώπινο, δεν ξέρω αν είναι έτσι, μπορεί να πρόκειται απλώς για τις όψεις της ανθρώπινης φύσης που πρώτες καλύπτει, χωρίς όμως να εξαλείφει, ο πολιτισμός. «Ένας κόσμος νεκρών και φαντασμάτων» – έτσι τον είπε ο Primo Levi, εκείνος ο μικρόσωμος Ιταλός χημικός που τον συνέλαβαν καθώς προσπαθούσε να οργανώσει μια ένοπλη ομάδα στα βουνά και τον έστειλαν εδώ με άλλους εξακόσιους πενήντα. Μόνον εκείνος επέζησε μαζί με άλλους δύο, ο άνθρωπος της φωτογραφίας μπορεί να τον είχε γνωρίσει αν κρατήθηκε κι αυτός στο Auschwitz III Monowitz, το λεγόμενο Buna.

Και μπροστά του …, τι ακριβώς; Η απέραντη μοναξιά του επιζώντος, που σύντομα θα συνειδητοποιήσει ότι έχει αφήσει πίσω του, στο Lager, όλους τους συγγενείς, τους φίλους, τους οικείους. Και οι ενοχές του επιζώντος: Γιατί χάθηκαν εκείνοι και επέζησα εγώ; Τι κακό έκαναν εκείνοι και τι λάθος εγώ; Η αγνώριστη πια, αδιάφορη και εχθρική πόλη, το κατειλημμένο σπίτι, η διαλυμένη κοινότητα. Υπάρχουν μόνον οι λίγοι που γλύτωσαν κρυμμένοι, οι λίγοι που βγήκαν στο βουνό με τους αντάρτες, οι λίγοι που επέζησαν από τα στρατόπεδα. Οι συναγωγές δεν υπάρχουν πια και οι πλάκες του αρχαίου νεκροταφείου έχουν γίνει πεζοδρόμια, δημόσια κτήρια, χριστιανικές εκκλησίες. Ίσως μια νέα πατρίδα, στην Παλαιστίνη ή τη Νέα Υόρκη, με την προσδοκία ότι μπορεί εκεί να κάνει μια νέα αρχή ή με την ελπίδα, έστω, ότι οι εφιάλτες δεν θα τον ακολουθήσουν τόσο μακριά.

Σήμερα γνωρίζουμε ότι οι επιζώντες βιάστηκαν να παντρευτούν, να φτιάξουν οικογένεια, να ξαναφτιάξουν το σπιτικό που έχασαν. Στα παιδιά τους έδωσαν κατά κανόνα τα ονόματα χαμένων συγγενών, έτσι που προεκτείνοντας τη γενεαλογική γραμμή προς το μέλλον, να την αποκαθιστούν και προς το παρελθόν. Να ενώνουν τα κομμένα κομμάτια της, να γεφυρώνουν τα χάσματά της. Και στα απομεινάρια των οικογενειών εντάχθηκαν ηλικιωμένοι που επέζησαν και που, ως «θείοι» και «θείες» πια, ανέλαβαν να καλύψουν την απουσία παππούδων και γιαγιάδων. Μια διαρκής, απεγνωσμένη προσπάθεια να ξαναγίνουν «κανονικοί», να περιληφθούν κι αυτοί στη νέα κανονικότητα της μεταπολεμικής ζωής, από την οποία, ωστόσο, ήταν στην πραγματικότητα αποκλεισμένοι, σημαδεμένοι για πάντα από τη σφραγίδα του Lager. «Ήξερα μια κυρία», διηγείται η Ρίκα Μπενβενίστε, «που μετά το στρατόπεδο δεν φόρεσε ποτέ της ριγέ»…

Ο άνθρωπος της φωτογραφίας στέκεται ακριβώς στο όριο, προσπαθώντας να διακρίνει θολά, μέσα από τα ξένα ματογυάλια, τον κόσμο που έρχεται μετά τη δραματικότερη τομή της ανθρώπινης Ιστορίας. Γι’ αυτόν τον κόσμο θα πουν αργότερα πως, αφού υπήρξε το Auschwitz, δεν μπορεί πια να περιλαμβάνει, στη διανοητική και ηθική του συγκρότηση, κανέναν θεό. Πως, αφού υπήρξε το Auschwitz, δεν μπορεί να περιλαμβάνει ούτε ποιήματα – «θα είναι βαρβαρότητα να γράφει κανείς ποίηση», θα πει ο Adorno. Το πιο σκληρό ωστόσο, το πιο απειλητικό, τρομερό στη λιτότητά του, το είπε, νομίζω, πάλι ο Primo Levi: Αυτός ο κόσμος ο καινούργιος, ο μεταπολεμικός, ο κτισμένος πάνω στο «ποτέ πια», μπορεί πάντως να περιλαμβάνει ένα νέο Auschwitz. Γιατί, πολύ απλά, «αφού συνέβη, μπορεί να ξανασυμβεί».

---

Ιάσονας Χανδρινός

Ο σωρός με τα ματογυάλια που φωτογράφισε ο Vladimir Yudin υπήρξε πάντοτε για μένα το πιο δύσκολο κομμάτι της ξενάγησης. Εδώ και έξι σχεδόν δεκαετίες βρίσκεται στο Μπλοκ 5, ένα από τα πέντε μπλοκ που σήμερα στεγάζουν τη μόνιμη μουσειακή έκθεση. Ο χώρος επιγράφεται «πειστήρια εγκλημάτων» (Evidence of crime) και φιλοξενεί μια επιλογή από αντικείμενα των δολοφονημένων: Εκτός από τα γυαλιά, εκτίθενται σε ειδικές προθήκες μαγειρικά σκεύη, βαλίτσες, ταλίτ – τα μεγάλα κεφαλομάντηλα των ορθόδοξων Εβραίων–, παπούτσια, προσθετικά μέλη, βούρτσες, βαφές παπουτσιών και μαλλιά. Η τεράστια βιτρίνα με το βουνό από μαλλιά, ο μόνος χώρος στον οποίο απαγορεύεται αυστηρά η φωτογράφηση για λόγους σεβασμού, πλαισιώνεται από τη συνοδευτική πληροφορία, πως χάρη στις χημικές αναλύσεις που έκαναν οι Σοβιετικοί στους εκατοντάδες σάκους γεμάτους μαλλιά που βρέθηκαν στοιβαγμένοι στο έρημο στρατόπεδο τον Ιανουάριο του 1945, άρχισε να ξεδιπλώνεται το μυστικό των θαλάμων αερίων και της μαζικής δηλητηρίασης με το Zyklon B, η αποκωδικοποίηση του μαζικού εγκλήματος.

Η περιδιάβαση εδώ σε παίρνει μακριά από την αμερικάνικη μουσειακή λογική – τον βομβαρδισμό από οπτικά ερεθίσματα που εκβιάζουν τη συγκίνηση. Νιώθεις πως δε βρίσκεσαι καν σε μουσείο αλλά σε ένα τεράστιο μουσείο εγκληματολογίας. Και αυτό που βλέπεις δεν είναι μια απλή παράθεση των υλικών καταλοίπων του χρόνου, αλλά ο απροσχημάτισμος, ανελέητος τρόπος αφηγηματοποίησης του ανείπωτου. Το σοκ του Μπλοκ 5 σε κάνει πλουσιότερο. Στη συνέχεια της ξενάγησης μαθαίνεις για τις δεκαετίες επιφανειακών ανασκαφών στο στρατόπεδο, ευλαβικές τομές στη γη σε χαμηλό βάθος, σε μια έκταση ίση με 150 γήπεδα ποδοσφαίρου που συντηρούν την αρχαιολογία του τρόμου. Σκέφτεσαι τις ατέλειωτες ουρές των ανθρώπων που έφταναν εδώ από κάθε γωνιά της Ευρώπης κουβαλώντας χαρτοφύλακες, βαλίτσες, εσώρουχα, παλτά, χρυσαφικά και κοσμήματα, ρολόγια, παράσημα από παλιούς πολέμους. Μπαίνοντας στο Effektenlager είχαν στις τσέπες τους ταυτότητες, επιστολές, φωτογραφίες, συνταγές μαγειρικές, ληξιαρχικές πράξεις γάμου, προικοσύμφωνα, παρτιτούρες. Καθημερινά σχεδόν οι δολοφόνοι συγκέντρωναν τα αντικείμενα της σκύλευσης νεκρών και της λεηλασίας των ζωντανών, βουνά ολόκληρα, στον «Καναδά», όπως ονόμαζε η αργκώ του στρατοπέδου το συγκρότημα με τις ξύλινες παράγκες στην περιοχή των κρεματορίων, συσχετίζοντας τη μακάβρια δουλειά της διαλογής της λείας των Ες-Ες, με την εντύπωση της τότε ανθρωπότητας για το ποιο ήταν το πλουσιότερο μέρος στον πλανήτη. Αυτά τα υλικά στέλνονταν μαζικά στη Γερμανία για επαναχρήση διαδικασία που μέχρι σήμερα δίνει τροφή σε κάποιες από τις πιο ανθεκτικές φήμες γύρω από το μαζικό έγκλημα, λ.χ. το σαπούνι από το λίπος των ανθρώπων. Και κανείς δε μπορεί να διαψεύσει μέχρι σήμερα τον ισχυρισμό των επιζώντων, πως γνώριζαν ήδη από τότε, ότι τα μαλλιά τους προορίζονταν να γίνουν μαξιλαράκια στα καθίσματα των Γερμανών πιλότων της Λουφτβάφφε.

Στο πρώην ναζιστικό στρατόπεδο εξόντωσης και νυν θησαυροφυλάκιο της μνήμης του κόσμου, Άουσβιτς-Μπίρκεναου η εισαγωγή της υλικής παραμέτρου στη διαλεκτική μνήμης και λήθης είναι κάτι παραπάνω από μνημονική στρατηγική. Είναι ένα στοίχημα ακύρωσης της φθοροποιητικής επίδρασης του χρόνου. Η ταλαιπωρημένη έννοια της αυθεντικότητας εδώ αποκτά μια στοχαστική κυριολεξία. Ό,τι χάθηκε εδώ, πρέπει με κάποιο τρόπο να συνεχίσει να ζει για πάντα. Ό,τι ίχνος άφησε πίσω του όποιος δεν επιβίωσε θα πρέπει να γίνει κτήμα των μελλοντικών γενεών. Ό,τι μπορεί να χρησιμεύσει ως evidence, από το πιο ταπεινό αντικείμενο ως το πιο αποκαλυπτικό έγγραφο, πρέπει να διασωθεί και να εκτεθεί, αιώνια βουβό επιχείρημα απέναντι σε κάθε αρνητές ή υμνητές των πολέμων και των γενοκτονιών. Στο μεγαλύτερο νεκροταφείο της ανθρωπότητας, το Άουσβιτς-Μπίρκεναου, δεν υπάρχουν κόκκαλα για να δεξιωθούν το πένθος. Υπάρχουν όμως οι κοκκάλινοι σκελετοί των γυαλιών.

---

Ελεάνα Γιαλούρη

Eκείνοι που δεν επέζησαν εκείνης της εμπειρίας, δεν έμαθαν ποτέ περί τίνος επρόκειτο, εκείνοι που τη βίωσαν δεν θα την πουν ποτέ, ποτέ εντελώς.
Τζιόρτζιο Αγκάμπεν

Φωτογραφία από το Άουσβιτς, μετά την απελευθέρωση από τους Σοβιετικούς και μία από τις πρώτες (και ελάχιστες) φωτογραφίες που απεικονίζουν επιζώντες. Ο φωτογράφος, και ο ίδιος Εβραίος.

Εικόνα που διακρίνεται από αμφισημίες και αντιθέσεις, παρόμοιες με αυτές στις οποίες αναφέρεται· προκαλεί αμηχανία και σαστίζει, καθώς στέκει σε αυτό ακριβώς το όριο ανάμεσα στην εμπειρία και την μερικότητα της αφήγησης, ανάμεσα σε αυτό που ο Barthes αποκαλεί studium (το προφανές, το συνειδητό, το περιγραφικό), και punctum (το υποκειμενικό, το εμπειρικό, το απρόσμενο), ανάμεσα στο τεκμήριο του συμβάντος και το ανείπωτο της βίωσής του.

Εδώ συλλαμβάνεται και αποτυπώνεται η χρονική στιγμή εκείνη όταν η υποκειμενικότητα έρχεται αντιμέτωπη με την «κοινοτοπία του κακού» (Χάνα Άρεντ), η οποία συνοψίζεται εδώ στην κοινοτoπία ενός σωρού από γυαλιά όρασης, που στην πρώτη ματιά μοιάζουν με οστά σε ανοιχτό τάφο (ή μήπως μαζικά παραγόμενα αντικείμενα σε χωματερή;) και δημιουργούν μια διερώτηση (ή ένα ειρωνικό σχόλιο;) για το όριο ανάμεσα στην ηθική και την αναγκαιότητα, το κειμήλιο και το καθημερινό ή/και το χρηστικό, το ατομικό και το συλλογικό, το υποκείμενο και το αντικείμενο, την απουσία και την παρουσία, τη ζωή και το θάνατο.

Έχοντας υποστεί την ταπείνωση του σώματος και την εκμηδένιση της ανθρωπινότητας στο στρατόπεδο συγκέντρωσης, ο επιζήσας ανασύρει μέσα από ένα σωρό αντικειμένων την υποκειμενικότητα του. Τα αντικείμενα αυτά δεν είναι απλώς «κτήματα» των εκλιπόντων, αλλά επεκτάσεις των σωμάτων τους, καθιστώντας τους οιονεί δωρητές οργάνων, συνεισφέροντες σε μια «δεύτερη ζωή» όπου συνυπάρχει το ανέλπιστο της επιβίωσης με την καχυποψία (γιατί/πώς αυτός επέζησε;), αλλά και η αντίσταση στη βιοεξουσία επάνω στον «άλλο».

Παραμένει το ερώτημα αν το αδιόρατο χαμόγελο του επιζώντα είναι απότοκο χαράς για τη διάσωσή του, σαλέματος του νου από όσα είδε και άκουσε, ή απλώς, ανακούφισης που βρήκε το κατάλληλο ζευγάρι γυαλιά.
https://marginalia.gr/arthro/foto-zournal-02/ 

Μαρξισμός, Φασισμός και Ολοκαύτωμα: Συνέντευξη του Έντσο Τραβέρσο με τον Γιώργο Σουβλή

«Η αριστερή μελαγχολία δεν συνεπάγεται νοσταλγική παραίτηση, παθητικότητα ή ανικανότητα. […] Το να αλλάξει κανείς τον κόσμο δεν απαιτεί μόνο στρατηγικά σχέδια, πολύτιμες διαγνώσεις του συσχετισμού δύναμης, αποτελεσματικά αιτήματα και ισχυρές οργανώσεις. Χρειάζεται επίσης μία διαδικασία ανθρώπινης χειραφέτησης, η οποία να κινητοποιεί δυνατά συναισθήματα, προσδοκίες και ελπίδες. Η μελαγχολία είναι ένα από αυτά τα συναισθήματα. Μετά από κάθε ιστορική ήττα, φορτίζει με αναμνήσεις τη διαδικασία πένθους και την οικοδόμηση μιας νέας προοπτικής. Με άλλα λόγια, η αριστερή μελαγχολία μπορεί να αποτελέσει σύνδεσμο μεταξύ του παρελθόντος και του μέλλοντος.»

 

 Στη μελέτη σας με τίτλο Οι ρίζες της Ναζιστικής Βίας: Μία Ευρωπαϊκή Γενεαλογία (Εκδόσεις του Εικοστού Πρώτου, 2013), επιχειρηματολογείτε ότι η μοναδικότητα του ναζισμού έγκειται στο τρομακτικό κράμα πολλών μορφών βίας, εμφανώς δυτικού χαρακτήρα. Ποιες ήταν αυτές οι μορφές;                
Προτιμώ να μιλάω για «ιστορική ενικότητα» παρά για  «μοναδικότητα»: η τελευταία έννοια σχετίζεται συχνά με μυστικιστικές ερμηνείες του Ολοκαυτώματος ως ενός μεταφυσικού ή υπερ-ιστορικού γεγονότος. Κατά την άποψή μου, η ναζιστική βία αποτέλεσε τη σύνθεση διαφόρων τάσεων που είχαν αναδυθεί στην Ευρώπη από τις αρχές του 19ου αιώνα· σύνθεση, η οποία κατέστη δυνατή χάρη σε ένα σύνολο εξαιρετικών ιστορικών συνθηκών κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου: τη γέννηση του σύγχρονου ρατσισμού και αντισημιτισμού· τον μετασχηματισμό του συντηρητισμού και του αντι-Διαφωτισμού σε πολιτικό ανορθολογισμό και σε ριζοσπαστικό εθνικισμό, που οδήγησαν στη γέννηση του φασισμού· τον θρίαμβο της αποικιοκρατίας ως κουλτούρας κυριαρχίας και πρακτικής εξολόθρευσης· τη σειριοποίηση του θανάτου και την επινόηση της βιομηχανικής σφαγής, κτλ. Η επίθεση των ναζί εναντίον της Σοβιετικής Ένωσης το 1941 υπήρξε ταυτόχρονα πόλεμος κατά του μαρξισμού και κατά του διαφωτισμού, ένας αποικιακός πόλεμος με σκοπό την κατάληψη του ζωτικού χώρου της Ανατολικής Ευρώπης, κι ένας πόλεμος με σκοπό την εξολόθρευση των Εβραίων, του εγκεφάλου του μπολσεβικισμού και της πνευματικής αβανγκάρντ μιας «κατώτερης ράτσας», ενός είδους «υποδεέστερης ανθρωπότητας» (sub-humanity, Untermenschentum), στη γλώσσα του Χίτλερ. Εάν υπάρχει κάτι  «μοναδικό» στον ναζισμό, αυτό είναι η κατ’ εξαίρεση όσμωση διάφορων τάσεων που διαμόρφωσαν την ιστορία της Δύσης ως [ενιαίου] όλου. Από αυτή την άποψη, η ερμηνεία μου περί ναζισμού είναι εκ διαμέτρου αντίθετη από αυτήν του Χάμπερμας: αντιλαμβάνομαι τον ναζισμό περισσότερο ως «απόσταξη» της Δύσης παρά ως έκφραση ενός ιδιαίτερου δρόμου (Sonderweg) που διαχώρισε τη Γερμανία από τον δυτικό πολιτισμό. Αυτή η γενετική ερμηνεία προσπαθεί επίσης να υπερβεί τα όρια μιας θεωρίας του ολοκληρωτισμού που απλά περιγράφει και ασκεί κριτική στην κυριαρχία χωρίς να λαμβάνει υπόψη τις ιστορικές προϋποθέσεις της.

Θα πρέπει η αριστερά να θρηνεί τις ήττες της; Θα πρέπει επίσης -συμπληρωματικά σε αυτή την διαδικασία- να κινητοποιεί πηγές και μνήμες για τις παρελθοντικές νίκες της, όπως για τον αντιφασιστικό αγώνα -τόσο σε πολιτικό όσο και σε διανοητικό επίπεδο- όπως έκαναν, για παράδειγμα, οι Βρετανοί μαρξιστές ιστορικοί για τη συγγραφή των σημαντικότερων έργων τους (Ε.Π. Τόμσον και Έρικ Χομπσμπάουμ);
Στο βιβλίο μου Αριστερή Μελαγχολία: η δύναμη μίας κρυφής παράδοσης (Εκδόσεις του Εικοστού Πρώτου, 2017), υποστηρίζω ότι αυτό που βοήθησε την αριστερά να ξεπεράσει τις ήττες της κατά τον 19ο και τον 20ό αιώνα, από την Παρισινή Κομμούνα ως και το χιλιανό πραξικόπημα του 1973, ήταν η πεποίθηση ότι το μέλλον ανήκε στον σοσιαλισμό και ότι ακόμα και οι πιο τραγικές αποτυχίες ήταν απλά χαμένες μάχες. Ριζωμένη σε μια τελολογική οπτική της ιστορίας, αυτή η πίστη σε έναν τελικό στόχο έδωσε στην αριστερά αξιοσημείωτη δύναμη, η οποία δεν υπάρχει πλέον σήμερα. Πολύ μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής ένωσης και του υπαρκτού σοσιαλισμού, η στροφή του 1989-1990 προκάλεσε τη συνειδητοποίηση ότι εποχή των διαδοχικών επαναστάσεων είχε παρέλθει. Κι αυτή η νέα ιστορική συνείδηση αμφισβητούσε την ίδια την ιδέα του σοσιαλισμού. Αυτό δεν σημαίνει ότι η αριστερά βίωσε μία «τελική» ήττα -σκεφτείτε τις μυριάδες κοινωνικών και πολιτικών κινημάτων που έχουν εμφανιστεί κατά τον 21ο αιώνα- αλλά αυτή η ιστορική συνείδηση απαιτεί μια νέα επινόηση της αριστεράς, της κουλτούρας της, των σχεδίων της, των οργανωτικών της μορφών, και των μεθόδων δράσης της. Συμφωνώντας με τον Λουσιέν Γκολντμάν, θεωρώ ότι ο σοσιαλισμός είναι ένα ανθρώπινο «στοίχημα», ένα εφικτό μέλλον εγγεγραμμένο στις ανθρώπινες δυνατότητες, και γνωρίζουμε ότι ο ίδιος ο σοσιαλισμός μπορεί να μετατραπεί σε μια νέα μορφή βαρβαρότητας. Αυτό είναι το μάθημα του 20ού αιώνα, το οποίο αναπόφευκτα προσδίδει μια μελαγχολία σε αυτό το σύνθημα. Ένα από τα καλύτερα βιβλία του Ντανιέλ Μπενσαΐντ έχει ως τίτλο Τhe Μelancholic Βet (Le Pari Mélancolique).
Η αριστερή μελαγχολία δεν συνεπάγεται νοσταλγική παραίτηση, παθητικότητα ή ανικανότητα. Κατά τη γνώμη μου, ανήκει σε μια «συναισθηματική δομή» της αριστεράς – δανείζομαι αυτή την έννοια από τον Ρέιμοντ Ουίλιαμς (Raymond Williams)- που πάντοτε στοίχειωνε την ιστορία της, από τη Γαλλική Επανάσταση και μετά. Το να αλλάξει κανείς τον κόσμο δεν απαιτεί μόνο στρατηγικά σχέδια, πολύτιμες διαγνώσεις του συσχετισμού δύναμης, αποτελεσματικά αιτήματα και ισχυρές οργανώσεις. Χρειάζεται επίσης μία διαδικασία ανθρώπινης χειραφέτησης, η οποία να κινητοποιεί δυνατά συναισθήματα, προσδοκίες και ελπίδες. Η μελαγχολία είναι ένα από αυτά τα συναισθήματα. Μετά από κάθε ιστορική ήττα, φορτίζει με αναμνήσεις τη διαδικασία πένθους και την οικοδόμηση μιας νέας προοπτικής. Με άλλα λόγια, η αριστερή μελαγχολία μπορεί να αποτελέσει σύνδεσμο μεταξύ του παρελθόντος και του μέλλοντος. Δεν είμαι βέβαιος ότι η οπτική μου για την αριστερή μελαγχολία είναι συναφής με την ευαισθησία του Χομπσμπάουμ, η οποία είναι γεμάτη παραίτηση, όπως εκφράζεται στην αυτοβιογραφία του με τίτλο Συναρπαστικά χρόνια. Όσο για τον Ε.Π. Τόμσον, θα μιλούσα περισσότερο για ρομαντικό παρά για μελαγχολικό μαρξισμό (σκεφτείτε τη βιογραφία του για τον Ουίλιαμ Μόρις). Στο βιβλίο μου, τα πιο σχετικά παραδείγματα μελαγχολικής ριζοσπαστικής σκέψης είναι ο Βάλτερ Μπένγιαμιν και ο Ντανιέλ Μπενσαΐντ.
Ας προχωρήσουμε όμως στον σύγχρονο φιλελευθερισμό. Στις μέρες μας, η ανάδυση ξενοφοβικών ακροδεξιών κινημάτων αποτελεί κοινό πολιτικό παρανομαστή σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες. Ταυτόχρονα, ο Ταρίκ Αλί και άλλοι έχουν επισημάνει την ανάδυση ενός «ακραίου κέντρου», καθώς η κεντροαριστερά και τα φιλελεύθερα κόμματα ενστερνίζονται ολοένα περισσότερο ακροδεξιές πολιτικές. Νομιμοποιούμαστε ακόμα να μιλάμε για  «πολιτικό φιλελευθερισμό» ή χρειαζόμαστε νέες αναλυτικές κατηγορίες για να συλλάβουμε αυτούς τους μετασχηματισμούς;
H ευρωπαϊκή τραγωδία έγκειται στο γεγονός ότι η άνοδος αυτών των αντιδραστικών και εθνικιστικών «ευρωφοβικών» κινημάτων αποτελεί προϊόν των πολιτικών που εφάρμοσε επί είκοσι χρόνια η ίδια η Κομισιόν. Η ΕΕ έχει καταστεί όργανο του χρηματοπιστωτικού καπιταλισμού που επιβάλλει τους κανόνες της -εννοώ μία νομική δομή καταναγκαστικού χαρακτήρα, η οποία αποτελείται από νόμους που κάποιες φορές ενσωματώνονται στα Συντάγματα- σε όλες τις κυβερνήσεις της. Μετά από δύο προέδρους της Κομισιόν όπως ο Μπαρόζο (ο οποίος σήμερα είναι σύμβουλος της Goldman Sachs) και ο Γιούνκερ (o πρώην ηγέτης ενός φορολογικού παραδείσου όπως είναι το Λουξεμβούργο)· μετά την ελληνική κρίση του 2015 και μετά από δέκα χρόνια πολιτικών λιτότητας σε ολόκληρη την ήπειρο, η ανάδειξη δεξιών λαϊκιστών ηγετών όπως ο Ματέο Σαλβίνι και ο Βίκτορ Ορμπάν δεν προκαλεί έκπληξη. Με άλλα λόγια, δεν μπορούμε να αγωνιστούμε αποτελεσματικά κατά του μεταφασισμού ενώ υπερασπιζόμαστε την ΕΕ· μόνο αλλάζοντας την ΕΕ μπορούμε να νικήσουμε τον εθνικισμό και τον δεξιό λαϊκισμό.

https://marginalia.gr/arthro/marxismos-fasismos-kai-olokaytoma-synenteyxi-toy-entso-traverso-me-ton-giorgo-soyvli/?fbclid=IwAR00PBhd0fI3qHmiYSmy8xGu6KHOtLOyudutP9bDohHZfXd425XPua9VBVw 

Η αποφράδα 1η Μαρτίου 1948 – Η σφαγή στο Α’ ΕΤΟ της Μακρονήσου

1 ΜΑΡΤΙΟΥ 2019

Tο άγαλμα του «Δεσμώτη Μακρονησιώτη».Έργο του γλύπτη και αρχιτέκτονα Γρηγόρη Ριζόπουλου

Στη Μακρόνησο γράφτηκε ένα από τα πιο σκληρά και αιματηρά περιστατικά της μετεμφυλιακής περιόδου που βίωσε η Ελλάδα, μέσα σε ένα διεθνές περιβάλλον «ψυχρού πολέμου». Στο στρατόπεδο της Μακρονήσου είχαν οδηγηθεί φαντάροι τους οποίους λόγω της αντιστασιακής τους δράσης στην περίοδο της κατοχής και ειδικά της στράτευσής του στο ΕΑΜ – ΕΛΑΣ, δεν εμπιστευόταν το τότε πολιτικό καθεστώς.
Η χρονιά εκείνη ήταν δίσεκτη και την Κυριακή 29 Φλεβάρη συγκεντρώθηκαν 5.000 στρατιώτες στο χώρο του θεάτρου. Τότε αλφαμίτες (ΑΜ – αστυνομία μονάδος) άρχισαν να χτυπούν και να βρίζουν φαντάρους, με αποτέλεσμα οι υπόλοιποι να αρχίσουν τις διαμαρτυρίες και να φωνάζουν «αίσχος». Ακολούθησαν πυροβολισμοί από τους ακροβολισμένους φρουρούς, γιατί είχε προσχεδιαστεί η επίθεση και αυτοί χτύπησαν στο ψαχνό, με αποτέλεσμα να υπάρξουν νεκροί και τραυματίες. Οι νεκροί της πρώτης μέρας ήταν πέντε: Θωμάς Ζάχος, Σιβρής Βέργος, Βασίλης Λαντούρης, Βαγγέλης Σακαγιάννης, Θανάσης Λάμπρο και οι βαριά τραυματίες ήταν 10. Οι νεκροί μεταφέρθηκαν σε μια άδεια σκηνή. Τέθηκε τιμητική φρουρά. Ο διοικητής του τάγματος (Βασιλόπουλος) ψευδώς δήλωσε ότι δεν ήξερε τίποτα και ότι δήθεν θα γινόταν έρευνα.
Ξημέρωσε η 1η Μαρτίου και το Α’ ΕΤΟ ήταν περικυκλωμένο από τις ένοπλες φρουρές και των τριών ταγμάτων της Μακρονήσου, ενώ από τη θάλασσα, όπου έπλεε ακταιωρός με τον στρατοπεδάρχη της Μακρονήσου, συνταγματάρχη Μπαϊρακτάρη, από τα μεγάφωνα τους καλούν να διαχωρίσουν τη θέση τος από τους κομμουνιστές που στασίασαν και δημιουργήθηκαν τα γεγονότα της προηγούμενης μέρας. Οσοι θα το έκαναν θα έπρεπε να μετακινηθούν προς άλλο χώρο και να υπογράψουν δήλωση. Δόθηκε και χρονικό τελεσίγραφο που προανήγγειλε την επίθεση που θα ακολουθούσε.
Η πρώτη επίθεση έγινε με ροπαλοφόρους και όταν αυτοί αποσύρθηκαν, με τους ήχους της σάλπιγγας ξεκίνησε η ένοπλη επίθεση, εναντίον των αόπλων, που άρχισαν να ψάλουν τον Εθνικό Ύμνο. Οταν η ένοπλη επίθεση τελείωσε, 700 άτομα μεταφέρθηκαν στο Γ΄ ΕΤΟ 12 φαντάροι κατηγορήθηκαν σαν αρχηγοί της υποτιθέμενης εξέγερσης και οδηγήθηκαν στις στρατιωτικές φυλακές και άλλοι 142 ως πρωταίτιοι. Ακολούθησαν στρατοδικεία με κατηγορίες για κατάληψη στρατιωτικής εξουσίας, σύσταση ένοπλης ομάδας, βιαιοπραγίες εναντίον αξιωματικών, με ποινές ισόβια, αλλά και θανατικές καταδίκες.
Οι 350 νεκροί φαντάροι φορτώθηκαν σε καΐκι και μεταφέρθηκαν στην κοντινή στη Μακρόνησο ξερονησίδα Σαν Τζιόρτζιο και από εκεί τους μεταφόρτωσε πολεμικό πλοίο, τοποθετήθηκαν σε συρμάτινα δίχτυα με βαρίδια και τους έριξαν στο βυθό της θάλασσας.
Το βράδυ της αποφράδας ημέρας 1ης Μάρτη, το υπουργείο Στρατιωτικών εκδίδει ανακοίνωση, στην οποία αναφέρει ότι έγινε στάση επικίνδυνων κομμουνιστών και επίθεση προς τη φρουρά του στρατοπέδου για να την αφοπλίσει, με αποτέλεσμα 17 νεκρούς και 61 τραυματίες από τους στασιαστές και 4 από τη φρουρά μετά από λιθοβολισμό. Περίπου στο ίδιο κλίμα ήταν και τα δημοσιεύματα των εφημερίδων που μιλούσαν για ξεσηκωμό τωνεμπνεόμεων από κομμουνιστικές ιδέες φαντάρων, οι οποίοι «Εστασίασαν και επατάχθησαν».
Αναδημοσιεύουμε από την ιστοσελίδα της ΠΕΚΑΜ (Πανελλήνια Ένωση Κρατουμένων Αγωνιστών Μακρονήσου):

Η πρώτη μέρα της σφαγής

Γεωργάτος Διονύσης – Μαρτυρία για την σφαγή των στρατιωτών του ΑΕΤΟ το 1948 (Απόσπασμα)

Κυριακή πρωί, 29 Φλεβάρη 1948 φυσάει παγερός βοριάς και ο ουρανός είναι σχεδόν καθαρός από σύννεφα. Οι σκαπανείς πηγαίνουν για το τσάι, τριγυρνούν στους λόχους και από τους γνωστούς τους θέλουν να μάθουν τι έγιναν τα παιδιά στο πειθαρχείο και γενικότερα στο στρατόπεδο τη νύχτα που πέρασε το προσκλητήριο άργησε να γίνει. Ο διοικητής Βασιλόπουλος έλειπε από το πρωί στη ΣΦΑ. Γιατί άραγε; Αναφορά είχε οριστεί να πάρει, ο υπασπιστής Καρδαράς, που ουσιαστικά έπαιζε το ρόλο του διοικητή Βασιλόπουλου όταν εκείνος έλειπε από το Τάγμα.
Ο υπασπιστής Καρδαράς φανερά ανήσυχος περιφερόταν στο γήπεδο, έκανε παρατηρήσεις στους λόχους, φώναζε, μιλούσε άσχημα σε φαντάρους λες και επιδίωκε κάποια αναταραχή να δημιουργηθεί την ώρα του προσκλητηρίου. Δόθηκε η αναφορά στον Καρδαρά και τελείωσε στο γήπεδο το προσκλητήριο του Τάγματος οι λόχοι ξεκίνησαν για το θέατρο εκείνη την ώρα οι αλφαμίτες έφεραν προς το γήπεδο 2-3 φαντάρους, τους χτυπούσαν και τους έβριζαν χυδαία… οι φαντάροι διαμαρτυρήθηκαν στους λοχαγούς τους και ξέσπασαν σε φωνές «αίσχος, αίσχος» οι αλφαμίτες κτυπούν αυτούς, που έχουν πιάσει στους λόχους, τους σπρώχνουν με κλωτσιές προς το πειθαρχείο ο Καρδαράς εκνευρισμένος περιφέρεται και απειλεί.
Οι φαντάροι που βρίσκονταν ήδη στο γήπεδο, βλέπουν στο φυλάκιο της ΑΜ ένοπλους αλφαμίτες να παίρνουν θέση μάχης και ακόμα ψηλότερα στη μάντρα του Λόχου Διοίκησης να ακροβολίζονται στρατιώτες του λόχου με κράνη και ατομικά όπλα.
Όλα σχεδόν γίνονται διαδοχικά, πολύ γρήγορα και κανενός μας ασφαλώς δεν πέρασε από τη σκέψη του ότι όλες αυτές οι οργανωμένες και συντονισμένες κινήσεις των δυνάμεων της διοίκησης μπορούσαν να έχουν συνέχεια για όσα έγιναν μέσα σε ελάχιστα λεπτά της ώρας. Στο μεταξύ ο 7ος και ο 6ος λόχος είχαν φτάσει στο θέατρο. Τα επεισόδια με τους αλφαμίτες συνεχίζονταν στο γήπεδο, ενώ οι φωνές αίσχος-αίσχος συνεχίζονταν σε όλο το χώρο, από το γήπεδο μέχρι το θέατρο.
Σε μια στιγμή ακούστηκε μια πιστολιά στο γήπεδο. Ήταν ενέργεια του Καστρίτση, προμελετημένη. Μερικοί αλφαμίτες του γηπέδου πυροβολούν με τα αυτόματά τους στον αέρα. Εκείνη τη στιγμή ο υποδιοικητής της φρουράς Σαλβαράς δίνει τη διαταγή να κτυπήσουν προς την κατεύθυνση του θεάτρου ακούστηκαν οι ριπές του οπλοπολυβόλου και των ατομικών όπλων οι φαντάροι νόμισαν ότι οι ριπές είναι για εκφοβισμό.
Μερικοί όμως στην πλαγιά του θεάτρου έβαλαν τις φωνές.
Παιδιά προφυλαχτείτε. Μας κτυπούν στο ψαχνό.
Την ίδια στιγμή απ τα άνανδρα βόλια μερικοί θα πέσουν κάτω νεκροί και τραυματίες και το αίμα θα βάψει το γύρω χώρο.
Μέσα σε ελάχιστα λεπτά οι συνάδελφοι, που είχαν φτάσει στο θέατρο και δέχτηκαν τα πυρά, ζούσαν μια τρομερή πραγματικότητα, που έτσι απρόοπτα, χωρίς καμιά σκέψη να μπορεί να το συλλάβει, βλέπαν με τα μάτια τους νεκρούς, και τραυματίες που ζητούσαν βοήθεια και όλοι μαζί ξαπλωμένοι και όρθιοι φώναζαν: φασίστες, Γερμανοί, δολοφόνοι, εγκληματίες σταματήστε. Άνανδροι, μη χτυπάτε, μη χύνετε άλλο αίμα.
Ακούστηκε μια φωνή.
Η σημαία μεσίστια.
Οι νεκροί της πρώτης μέρας ήταν 5.
Ο Θωμάς Ζάχος, ο Σιβρής Βέργος, ο Βασίλης Λαντούρης, ο Βαγγέλης Σακαγιάννης, ο Θανάσης Λάμπρου.
Οι βαριά τραυματίες ήταν 10…
Οι νεκροί μεταφέρθηκαν σε ακατοίκητη σκηνή. Τέθηκε τιμητική φρουρά.
Έχει νυχτώσει. Όλοι σχεδόν είμαστε στις σκηνές μας. Ο παγερός βοριάς τραντάζει τα παραπέτα των σκηνών και ξυπνά κάποιον που λαγοκοιμάται. Έξω η θάλασσα βογκά και ένα συνεχές βουητό έρχεται από τα κύματα, που σπάνε πάνω στα βράχια.
Το Α΄ Τάγμα αδελφωμένο και πιο δυνατό, μα με σφιγμένη την καρδιά από πόνο, και με το φόβο του θανάτου, περιμένει το αύριο- να χαράξει στον ορίζοντα η 1η του Μάρτη.
1η του Μάρτη 1948
Ο ήλιος έχει ανέβει στον ορίζοντα και η πρωινή παγωνιά έχει κάπως σπάσει. Γύρω στις 10 καταφθάνουν μαγκουροφόροι και ένοπλες δυνάμεις του Γ΄ Τάγματος και με τη φρουρά του Α Τάγματος, παίρνουν θέση μάχης πάνω από το δρόμο στο γήπεδο του προσκλητηρίου. Το γενικό πρόσταγμα φαίνεται να το έχει ο Σκαλούμπακας στο κέντρο.
Η ώρα είναι περασμένες 10 και στο βάθος, προς το Λαύριο, φαίνεται ένα μικρό πολεμικό πλοίο με κατεύθυνση το Α΄ τάγμα.
Πλησιάζει προς την ακτή και αρχίζει να πλέει από βοριά προς νότο, σε απόσταση περίπου 50 μέτρων από τα βράχια της ακτής.
Είναι ένα περιπολικό, που για πρώτη φορά βλέπουμε όσο καιρό βρισκόμαστε στη Μακρόνησο. Πάνω σ αυτό το πλοίο πρέπει να βρίσκεται ο στρατοπεδάρχης της Μακρονήσου, ο Μπαϊρακτάρης.
Το στρατόπεδο με τεντωμένα τα αφτιά και τα μάτια περιμένει τι θα γίνει. Αφουγκράζεται προς το πολεμικό και ταυτόχρονα βλέπει ότι είμαστε περικυκλωμένοι από παντού από δυνάμεις έτοιμες να μας κτυπήσουν με τα όπλα ξανά.
Η ώρα είναι περίπου 11. από τα μεγάφωνα του περιπολικού ακούμε:
ΠΡΟΣΟΧΗ ΠΡΟΣΟΧΗ
ΣΤΡΑΤΙΩΤΑΙ ΤΟΥ Α΄ ΤΑΓΜΑΤΟΣ. ΣΑΣ ΟΜΙΛΕΙ Ο ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΑΡΧΗΣ ΜΠΑΙΡΑΚΤΑΡΗΣ.
Στρατιώται του Α΄ Τάγματος, εκάματε μίαν απερισκεψίαν. Ολίγα καθάρματα κομμουνισταί σας παρέσυραν εις στάσιν κατά της Πατρίδος. Όσοι από σας δεν συμφωνούν με τους δολοφόνους, οι οποίοι εδημιούργησαν τα χθεσινά γεγονότα, διαχωρίστε τας ευθύνας σας και συγκεντρωθείτε εις τον 7ον λόχον. Το κράτος δεν μπορεί να υποχωρήσει, το κράτος δεν θα υποχωρήσει.
Το πολεμικό του Μπαιρακτάρη περιφέρεται, απομακρύνεται από την ακτή, επανέρχεται προσπαθεί να μας τσακίσει τα νεύρα και να δημιουργήσει μέσα στους συναδέλφους μας το κλίμα της υποταγής και της ντροπής, να περάσουμε τη διαχωριστική γραμμή, να εγκαταλείψουμε και να απαρνηθούμε τους νεκρούς μας να υπογράψουμε εκεί τις δηλώσεις μετανοίας.
Όλο το τάγμα διαισθάνεται τι πρόκειται από στιγμή σε στιγμή να ξεσπάσει . ακούει από τα μεγάφωνα του πολεμικού, βλέπει τις πολεμικές προετοιμασίες που γίνονται, οσμίζεται τη θύελλα που έρχεται. Με σφιγμένη όμως την καρδιά και καθαρή τη συνείδηση του στέκει όρθιο και περιμένει 4.500 άοπλοι φαντάροι ηλικίας 20 – 25 ετών, όλοι αγωνιστές της Εθνικής Αντίστασης και στην συντριπτική τους πλειοψηφία στελέχη και μέλη του ΚΚΕ μοναδικό τους όπλο η πίστη τους στα ιδανικά του σοσιαλισμού και του αγώνα, η αγάπη τους στον αδούλωτο λαό μας.
Κανείς δεν κινείται προς τον 7ο λόχο.
 Πρώτα μας επιτίθονται οι μαγκουροφόροι βρίζοντας με ρόπαλα και μπαμπού οι σκαπανείς που βρίσκονται στις πρώτες σκηνές τους παίρνουν τα ρόπαλα, τους σπρώχνουν, τους τσαλακώνουν. Οι ροπαλοφόροι οπισθοχωρούν στο δρόμο.
Ύστερα από 10 – 15 λεπτά ακούγεται η σάλπιγγα ο Μπαρούχος με το πιστόλι στο χέρι ρίχνει μια πιστολιά στον αέρα οι ένοπλοι του Μπαρούχου και του Σφακιανού περνούν τη διαχωριστική γραμμή και πυροβολούν πάνω στις σκηνές του 4ου και 5ου Λόχου. Συνεχίζονται διακεκομμένα οι ριπές των όπλων Οι αλφαμίτες γαζώνουν το χώρο, πέφτουν οι πρώτοι νεκροί και τραυματίες υποχωρούμε πολύ αργά, όλοι στεκόμαστε όρθιοι. Ακούμε φωνές από τις πρώτες σκηνές που βάλλονται σκοτώνουν όποιον βρούν μέσα. Ακόμα και στους τραυματίες δίνουν τη χαριστική βολή. Ένα τμήμα του 4ου λόχου το χτυπούν με διακεκομμένα πυρά οι δυνάμεις με επικεφαλής τους Καραφώτη – Καμπούρογλου.
Στο Λόχο, στο χώρο των μαγειρείων και στον 1ο Λόχο σαν μελίσσι που ψάχνει να βρει νέα κυψέλη είναι μαζεμένοι όλοι σχεδόν οι σκαπανείς. Όλος σχεδόν ο χώρος της παραλίας μέχρι το λιμάνι χτυπιέται τώρα από τα μυδράλια του πολεμικού. Μερικοί για να φυλαχτούν από τα πυρά του πολεμικού πέφτουν στη θάλασσα, με την αυταπάτη ότι θα δίνουν εκεί μικρότερο στόχο. Το πρώτο αίμα των σκαπανέων χύνεται στη θάλασσα, που μέσα σε ελάχιστο χρόνο βάφεται κόκκινη.
Σε μια στιγμή, καθώς οι ριπές των όπλων έχουν κάπως κοπάσει, μια φωνή δυνατή, κρυστάλλινη ακούγεται:
«συνάδελφοι, όλοι όρθιοι να ψάλουμε τον Εθνικό μας Ύμνο».
Το κόκκινο τάγμα, όλοι όρθιοι σε θέση προσοχής, όρθιοι και οι τραυματίες, όσοι μπορούν να σταθούν στα πόδια τους αρχίζουν να ψάλλουν καθαρά και με όλη τη δύναμη της φωνής τους τον Εθνικό Ύμνο.
Σε γνωρίζω από την κόψη του σπαθιού την τρομερή
Σε γνωρίζω από την όψη που με βία μετράει τη γη
Απ τα κόκαλα βγαλμένη των Ελλήνων τα ιερά
Και σαν πρώτα ανδρειωμένη Χαίρε, ω χαίρε Λευτεριά
Μετά τη σφαγή βρεθήκαμε συγκεντρωμένοι και περικυκλωμένοι στον 7ο λόχο. Οι αλφαμίτες ουρλιάζουν, βρίζουν, χτυπούν με τα ρόπαλα και ζητούν με την απειλή του αυτόματου δήλωση μετανοίας.
«θα κάνεις δήλωση ρε;»
«όχι δεν κάνω.»
Τον χτυπούν και τον τραβάνε στη χαράδρα. Θα τον αφήσουν αναίσθητο ή μισοπεθαμένο.
Τη νύχτα της 1ης Μαρτίου περασμένα μεσάνυχτα οι αλφαμίτες με τους φακούς ψάχνουν να βρουν τη σκηνή του Πασχάλη. Τον βγάζουν έξω από τη σκηνή του, του φωτίζουν το γαλήνιο πρόσωπο του με το φακό και τον ρωτούν:
«δήλωση Βούλγαρε έκανες;»
«Όχι», απαντά ο Πασχάλης. Δήλωση δεν έκανα ούτε θα κάνω.
Τον τραβούν στη χαράδρα. Εμείς δεν ξανάδαμε το παλικάρι…

πηγή: http://www.ert.gr/dimosio-vima/arthrografia/i-apofrada-1i-martioy-1948-i-sfagi-sto-a-eto-tis-makronisoy/

1 Μάρτη 1943 εκτελούνται από τα ναζιστικά στρατεύματα 46 κομμουνιστές στην Θεσσαλονίκη

Σαν σήμερα 1 Μάρτη 1943 εκτελούνται από τα ναζιστικά
στρατεύματα 46 κομμουνιστές στην Θεσσαλονίκη

>| Άλλο ένα ομαδικό έγκλημα απ' τα ναζιστικά στρατεύματα κατοχής στην Θεσσαλονίκη, πραγματοποιήθηκε σαν σήμερα το 1943 με την εκτέλεση 46 κομμουνιστών οι οποίοι ήταν φυλακισμένοι πάνω από 7 χρόνια -απ' την περίοδο της Μεταξικής δικτατορίας-, το στρατόπεδο του «Παύλου Μελά»,

Την εποχή αυτή κυκλοφορούσαν στην Θεσσαλονίκη δυο φιλοναζιστικές εφημερίδες. Η "Νέα Ευρώπη" και η "Ακρόπολις". Σ' αυτές αρθρογραφούσαν όλα τα πρωτοκλασάτα στελέχη του ένοπλου δωσιλογισμού όπως ο συνταγματάρχης Γεώργιος Πούλος, όλος ο υπόκοσμος που συνεργαζόταν με τους κατακτητές, όπως ο Ξενοφών Γιοσμάς, ένα κάθαρμα το οποίο υπήρξε ένας από τους δολοφόνους του Γρηγόρη Λαμπράκη, καθώς και μια σειρά "επιφανών" δημοσιογράφων οι οποίοι είχαν θέσει τις υπηρεσίες τους στην διάθεση των κατακτητών.

Να σημειώσουμε ότι τα περισσότερα απ' αυτά τα πουλημένα τομάρια που εργάστηκαν σ' αυτά τα δοσιλογικά έντυπα, τα οποία πέρα από την ναζιστική προπαγάνδα δημοσίευμα καθημερινά εμετικά αντισημιτικά και αντικομουνιστικά κείμενα, οδηγήθηκαν μετά την απελευθέρωση στα λεγόμενα "δικαστήρια δοσίλογων", αθωώθηκαν από όλες τις κατηγορίες που τους βάρυναν. Αρκετά μάλιστα απ' αυτά στελέχωσαν τον κρατικό μηχανισμό μετά την Βαρκιζιανή περίοδο.

Πάμε να δούμε τώρα τι δημοσίευσε η φιλοναζιστική φυλλάδα "Νέα Ευρώπη" στις 2 Μάρτη 1943:
=====

Μία εγκληματική κλίκα που τιτλοφορείται "Κομμουνιστική Κεντρική Επιτροπή", δια προκηρύξεών της προς τον πληθυσμό, εκάλεσε εις ανυπακοήν έναντι των διαταγών των δυνάμεων Κατοχής, εις σαμποτάζ και εις επανάστασιν, εν συνεργασία μετά των εις τα όρη ευρισκομένων κομμουνιστικών συμμοριών.

Οι Έλληνες, οι οποίοι παραπλανώμενοι από την Μόσχαν, πίπτουν τόσον χαμηλά, ώστε να μεταβάλλονται εις όργανα της κομμουνιστικής τρομοκρατίας, δεν έχουν θέσιν εις την ιδίαν πατρίδαν των.
Είμαι σταθερώς αποφασισμένος, χάριν της ιδίας αυτού προστασίας, να απελευθερώσω από τους εγκληματίας αυτούς κομμουνιστάς τον Ελληνικόν πληθυσμόν, τον αγαπώντα την ήρεμον ζωήν.

Δια την τήρησιν λοιπόν της δημοσίας ησυχίας και ασφαλείας, διέταξα την 1ην Μαρτίου 1943 τον τυφεκισμόν 46 κομμουνιστών.

Αναμένω από όλα τα στρώματα του πληθυσμού της Μακεδονίας, να απομακρυνθώσιν από τα ανωφελή και ανόητα συνθήματα των μπολσεβίκων υποκινητών των οποίων τα αποτελέσματα τελικώς βλάπτουν μόνον τον Ελληνικόν λαόν

Ο ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΙΓΑΙΟΥ
http://tsak-giorgis.blogspot.com/2019/03/1943-46.html

πηγή Δημητρης Τζανακακης ::https://www.facebook.com/100016471633106/posts/393895501169501/